از اين روايات ، نتايج به دست آمده از نقوش اندكى را كه تا كنون كشف شده و پژوهشگران به آن اعتماد كرده‌اند ، روشنتر مىسازد . و اين بعدى ندارد زيرا اين روايات ، نمايانگر انديشه‌هاى مردمى است كه نزديك به اين دوره از تاريخ ، زندگى مىكرده‌اند ، بنابراين امكان آن وجود دارد كه اين روايات ، بعضى از شكافها را پر كند و بعضى از مشكلات پژوهشهاى جديد را بر طرف سازد . در مبحث اوّل از اين فصل ، جهت توضيح مطلب و با رعايت اختصار ، آن دسته از روايات عربى را كه از چگونگى كتابت عربى پيش از رسم عثمانى و پيدايش آن و رابطه‌اى كه با خطوط ديگر دارد سخن مىگويد ، خواهيم آورد ، به اضافه داده‌هايى كه از پژوهشهاى جديد ، در اين زمينه حاصل شده است ، تا ريشه اين خطوط و نوشتارها ، به درستى شناخته شود . در مبحث دوم ، ويژگيهاى كتابت عربى پيش از رسم عثمانى ، با توجه به اسناد مخطوطى كه از اين دوره ، به دست ما رسيده بيان خواهد شد و به ذكر ميزان ارتباط اين ويژگيها با خطوط سامى ديگر ، خواهيم پرداخت و اين مطالب ، در فهم و توضيح ويژگيهاى رسم عثمانى كه به خواست خدا ، در فصول بعدى مورد بحث قرار مىگيرد ، كمك خواهد كرد . پيش از آنكه سخن به بررسى رسم عثمانى و بيان تاريخ و ويژگيها و تطوّر آن كشيده شود ، مناسب ديدم كه اين فصل را با بحث از يك سلسله اصول و مبادى كه نوشتارهاى ابجدى بر آنها مبتنى است به پايان برسانم ، زيرا كه تمام اين نوشتارها ، تا كنون نتوانسته‌اند پاسخگوى خواسته‌هاى لغوى باشند و عوامل بسيارى وجود دارد كه در پيدايش ويژگيهاى كتاب ، به طور عموم ، دخالت دارد و اين بحث براى فهم گونه گونى قواعدى كه احيانا در رسم عثمانى ، به كار رفته و يا گاهى اصول نوشتارى در آن رعايت نشده است ، ضرورى به نظر مىرسد . در اين قسمت موضوع عالمان عرب و دانشمندان علم قرائات و رسم ، به اضافه پژوهشهاى جديدى كه در اين زمينه به عمل آمده ، بيان خواهد شد .